Een kleine inkomenskloof is beter voor arm én rijk, concluderen twee Britse wetenschappers na vergelijkend onderzoek. Hebben ze gelijk?

Ruim honderd jaar geleden kende Rotterdam een straatarme onderklasse. Een heruitgave van het in 1903 verschenen boek Arm Rotterdam van een SDAP-politicus en een journalist herinnert aan de ‘schrijnende toestanden’.

Arjo Klamer is een van de economen die oog krijgen voor de sociale en psychologische kant van de economie. In zijn nieuwste boek In hemelsnaam! zegt hij markten én overheid de wacht aan, en vestigt zijn hoop op de `derde sfeer'.

Hij opent zijn boek met een couplet van Huub Oosterhuis en besluit het met wat regels van John Fitzgerald Kennedy. CNV-voorzitter Doekle Terpstra (Witmarsum, 1946) ontvouwt zijn visioenen en zijn feilen in ruim tweehonderd pagina's, ingeklemd tussen een dichter-dominee en een rooms-katholieke Realpolitiker met een idealistisch aura.

Hij was een `voorkind', zoals dat toen heette, wiens geboorte werd gelegaliseerd door het huwelijk van zijn moeder. Althans, dat schrijft hij in zijn nagelaten autobiografie. Maar Jan Mertens' natuurlijke vader was niet zijn juridisch vastgelegde vader. Hij werd verwekt door een notaris, die niet zijn moeder wilde trouwen, maar wel een op zijn zoons naam gesteld spaarbankboekje meegaf. Toen zijn echte vader er later met een boerenmeid vandoor ging, nam hij dat spaarbankboekje ook mee.

Ann Brash leefde een onopmerkelijk leven in een buitenwijk van Hanover, New Hampshire, tot ze in een scheiding belandde en achterbleef met twee kinderen. Haar budget bestond uit de tienduizend dollar per jaar die ze verdiende als freelance secretaresse en nog eens tienduizend dollar alimentatie van haar ex-man. De vier creditcards die ze had kon ze gevoeglijk doorknippen, maar dat betekende niet dat ze van haar schulden af was. Op een gegeven moment nam ze de telefoon niet meer op. `Ik werd alleen nog maar gebeld door incassobureaus.'

Journalist Anthony Sampson analyseert al veertig jaar de samenstelling van de Britse elite. Hoe het netwerk van oude jongens is overvleugeld door de nieuwe rijken.

De journaliste Adrian Nicole LeBlanc trok ruim tien jaar op met twee alleenstaande moeders in de Bronx, een van de armste en crimineelste wijken van New York. In haar verpletterende boek over het leven van de sociaal zwakkeren in Amerika, schetst ze een subtiel beeld van de `getto-mentaliteit' en de hopeloze problemen van een onderklasse in het hyperkapitalisme.

Aan het begin van de twintigste eeuw streefden verschillende nationale vakcentrales ernaar zich internationaal te verenigen. Internationalisme behoorde immers tot de geloofsbelijdenis van de arbeidersbeweging. Bovendien kende de politiek toen een gestage globalisering. Niets maakte dit duidelijker dan de Eerste Wereldoorlog. En zo werd het Internationaal Vakverbond (IVV) ten doop gehouden, een confederatie van uitsluitend socialistische vakbonden.