• Bekijk de werkkamer fullscreen (popup) Via deze fullscreen versie kun je ook de boekenkamer van Abdelkader Benali bekijken
• Foto: Roelof de Vries

Een buurt waar veel mensen net te veel pech in hun leven hebben gehad, zo typeert Abdelkader Benali de omgeving van de Westerkruiskade in Rotterdam, waar hij tijdens zijn jeugd in de slagerij van zijn vader werkte. Een gevaarlijke buurt, waar veel junks rondliepen en waar altijd gedonder was. Het is een verschil als dag en nacht met zijn huidige woonomgeving: de chique Churchillaan in Amsterdam-Zuid, een laan met een brede ceintuur van trotse bomen en netjes aangeharkte gazonnetjes, een buurt waar het leven voor vele mensen net wat soepeler lijkt te verlopen dan in andere delen van de stad. De Nederlands-Marrokaanse families wier besognes hij in romans als Bruiloft aan zee en De langverwachte met veel smaak aan het papier toevertrouwt, zijn in geen mijlen omtrek te vinden. Benali: “De Rotterdamse volksbuurten waar ik ben opgegroeid, de omgeving van de slagerij van mijn vader, er was ontzettend veel misère daar. Daarom woon ik nu hier, in een rustige buurt. Ik heb mijn portie wel gehad.”

Zijn familie verhuisde vier jaar na zijn geboorte van Marokko naar Rotterdam. Daarna volgde een periode waarin om de zoveel jaar verhuisd werd, heen en weer tussen Rotterdam-West en Noord. Benali vertrok toen hij uit huis ging naar Leiden, om uiteindelijk, met het prijzengeld van de Libris literatuurprijs 2003 voor De langverwachte zijn huidige appartement te kopen. “Ik heb al dat geld geïnvesteerd in baksteen,” aldus Benali. “Een goeie schrijver is ook een goeie zakenman; geld geeft je bewegingsvrijheid.”

Misschien vertrek ik wel naar het buitenland, zeker als zometeen Wilders en Verdonk aan de macht komen

“Maar ik ging ook weg uit Rotterdam om mijn ouders te ontvluchten. Niet omdat ik niet met ze kon opschieten, integendeel, maar omdat ik nu eenmaal de neiging heb om te vluchten uit relaties, om afstand te nemen. Dat begon bij mijn ouders, maar het patroon zette zich door in alle verhoudingen die ik heb. Ik kan vriendschappen makkelijk toelaten, ik nodig vaak mensen uit, en ik kook graag voor vrienden. Maar er is altijd een moment dat ik alleen gelaten wil worden en dat voelen zij ook aan, anders zouden het denk ik ook geen vrienden van me zijn. “

“Dat ik moest vluchten uit Rotterdam heeft ook te maken met de onrust in mij. Ik ben een opgegroeid in een druk gezin en we zijn in mijn jeugd drie keer verhuisd. Die onrust heb ik volgehouden. Ik zal ook in dit appartement niet eeuwig blijven wonen. Ik moet weer weg, misschien vertrek ik wel naar het buitenland, zeker als zometeen Wilders en Verdonk aan de macht komen. Tegelijk ben ik heel stoïcijns, ik word zelden ergens door afgeleid. Dat leer je wel als je opgroeit in een druk gezin; je concentreren ondanks de chaos om je heen. Ik kan ook niet goed tegen stilte. Juist in de chaos weet ik waar ik naartoe wil.”

“Ik heb ook vaak muziek op staan tijdens het schrijven, voornamelijk oriëntaalse muziek. Tijdens het schrijven aan mijn nieuwe roman, die in februari uitkomt, luisterde ik veel naar Umm Kulthum, de legendarische Egyptische zangeres. Eigenlijk was het originele idee voor deze roman dat die geheel geïnspireerd zou zijn op haar stem, maar dat is uiteindelijk niet gelukt. Toch zijn veel passages in de sfeer van haar melancholieke en emotionele stem geschreven.”

“Rust nemen is voor mij hardlopen en slapen. Ik kan beide dingen heel goed. Ik ren drie keer in de week zo’n 15 kilometer, en ik kan heel lang slapen. Het aardige van hardlopen is dat je iets terugbrengt tot iets heel simpels. En dat is prettig, om anderhalf uur lang iets heel eenvoudigs te doen.”

“De inrichting van dit appartement is ook eenvoudig. Ik heb niks aan de muur hangen, hoewel ik dat best zou willen. Ik wil ook wel boekenkasten in de huiskamer hebben staan, maar ik kom er niet aan toe. Ik heb er simpelweg de aandacht niet voor om mijn huis verder in te richten. Toen ik hier introk waren er eigenlijk maar twee voorwerpen die ik graag wilde hebben. Een Perzisch tapijt, omdat ik Perzische tapijten ontzettend mooi vind. En een goeie bank, omdat ik besefte dat ik een groot gedeelte van mijn leven doorbreng op de bank – hier, met mijn laptop op schoot, schrijf ik mij boeken. Daarom moest het een grote bank zijn, een soort slagschip, en dat is gelukt ook!”

“De muren in deze kamer komen tijdens schrijven weleens op me af. Voor een deel is schrijven juist het vermogen om door die muren heen te breken. En als dat lukt, dan heb ik mijn omgeving niet meer door. Mijn vriendin vertelde me laatst dat ze nog nooit iemand heeft gekend die zo geconcentreerd kan werken. Als ik schrijf kan ik er werkelijk niet zijn en dan weer terugkomen.”