Dergelijke op het oog interessante inzichten zijn `vooral in trek bij mensen met weinig verbeelding en weinig gevoel voor humor, mensen die de neiging hebben alles letterlijk te interpreteren; mensen ook die weinig oog hebben voor het toeval, de onbedoelde gevolgen van menselijk handelen en de willekeurigheid van elke levensvorm'. Aldus Anton Blok, emeritus hoogleraar antropologie in Niets is minder waar. Woordenboek voor de aankomende intellectueel. In zijn inleiding definieert hij een cliché: `Een bewering is clichématig omdat ze het enige is wat er over een bepaald onderwerp altijd automatisch en apodictisch wordt gezegd'. Twintig jaar verzamelde hij clichés, en die zijn nu bijeengebracht en alfabetisch op trefwoord gerangschikt, naar het voorbeeld van Gustave Flauberts Dictionnaire des ideés reçues.

Soms gaat het om een bijvoeglijk naamwoord dat hoort bij een bepaald begrip (`Imitatie. Altijd slaafs', of: `Lijden. Altijd zinloos') of tot instructies hoe men met een bepaald begrip moet omgaan (`Achterkamertjespolitiek. Ga ertegen tekeer'). Maar er zijn ook uitgebreidere instructies (`Meisjes. Hebben ook jongensdromen. Doen het op school beter dan jongens, maar vrouwen zijn nog steeds ondervertegenwoordigd in de hogere beroepsgroepen. Niet proberen dit uit te leggen'), of veelgehoorde uitspraken zoals deze over inbraak: `Het ergste is niet de diefstal, maar dat ze in je huis zijn geweest'. Het leukst is het boekje wanneer de clichés elkaar tegenspreken, zoals in twee zinnetjes bij het woord paard: `Een nobel dier' en `Er nooit achter gaan staan'.

Zo kom je met dit boekje een middellange treinreis (`NS. De reizigers worden met bussen vervoerd') prima door. Tot je de inleiding weer in gedachten krijgt, met Bloks diskwalificatie van het cliché. Juist wanneer je denkt `Goh, interessant' (bijvoorbeeld bij: `Minister. Het hoogste dat men kan bereiken. Eigenlijk een dienaar') gaan alle alarmbellen rinkelen. Je beseft: dan ben ik dus een fantasieloze clichérijder, een humorloze (`Humor. Mag nooit ontbreken') pseudo-intellectueel (`Intellectuelen. Weten niet hoe ze met hun gevoelens moeten omgaan'). Kortom: gezichtsverlies. Maar dat is gelukkig `altijd overkomelijk'.