Het Witte Huis in Washington DC, het decor van een deel van The Lost Symbol Foto AP

Het meest zenuwslopende van The Lost Symbol, de nieuwe thriller van Dan Brown, is de voelbare, pijnlijke worsteling van de schrijver om een waardig vervolg op zijn onwaarschijnlijk succesvolle De Da Vinci code te schrijven. Het is hem niet gelukt. Dan Browns gedoodverfde nieuwe bestseller, waarvan de inhoud door een toepasselijk uitgeverscomplot tot gisterochtend ultrageheim bleef, blijkt uiteindelijk te vaal en zelfs bijna saai, ondanks de omstandigheid dat de westerse beschaving zoals wij die kennen wederom aan een zijden draadje hangt.

Robert Langdon, de studeerkamerheld met het tweedjasje, stond in De Da Vinci code voor het dilemma dat hij binnen een tijdsbestek van vierentwintig uur de totale deconfiture van het Christendom moest voorkomen, of juist de tegendraadse waarheid over de Heilige Graal, Jezus Christus en Maria Magdalena moest onthullen.
In The Lost Symbol krijgt Langdon slechts twaalf uur de tijd, dit keer om het morele gezag van de Amerikaanse staat te redden van de ondergang.

Het boek, waaraan Dan Brown zes jaar schreef, is ook in ongeveer twaalf uur te lezen, maar op driekwart daalt over de lezer een alarmerende en fatale onverschilligheid neer over het lot van de westerse beschaving.
De belangrijkste bestanddelen  van deze hectische nacht in het leven van Robert Langdon zijn de ‘ancient mysteries’. Die zijn te vinden in een legendarische verzameling documenten waarin alle kennis is neergelegd die de mensheid sinds haar ontstaan ontvallen is. Deze kennis wordt ons onthouden door de hoogste echelons van een vrijmetselaars-loge in Washington.

Dan Brown vertelt veel, heel veel over de vrijmetselarij en haar traditionele verbondenheid met de macht in de VS, maar de beweegredenen van het geheime genootschap blijven amorf. Hierdoor krijgen de vrijmetselaars niet de aanstekelijke – zij het al even onwaarschijnlijke – daadkracht van de geheime Priorij van Sion die in De Da Vinci code erop uit was  om het gebeente van Maria Magdalena uit de revisionistische vingers van de paus te houden.

De locatie – de koele marmeren gangen van regeringsgebouwen in Washington – ontbeert de perverse grandeur van het Louvre, en van de Franse kastelen en Britse kerken, waardoor zowel Langdons missie als de setting achterblijven bij het origineel.

Dat de lezer dit boek voortdurend vergelijkt met zijn voorganger is aan Brown te wijten. Hij heeft zijn vele fans een in essentie gelijke ervaring willen bieden. De schurk Mal’akh is een kopie van Silas uit De Da Vinci Code, de ontvoerde vrijmetselaar Peter Solomon is net Jacques Saunière en diens dochter Katherine Solomon is Sophie. Ook de zoektocht bevat dezelfde actiescènes en monologen over symboliek en cryptografie. Het enige nieuwe is de new-agefactor, belichaamd in Katherine Solomon, die de wereld tegen het eind van het boek alweer een nieuwe wereldorde voorspiegelt middels haar op quantummechanica gestoelde techniek om uit de samengebalde gedachten van alle mensen op aarde een geestelijke Verlichting in gang te zetten. Deze ongekend vage spirituele wending zou dodelijk zijn als het boek tegen die tijd niet al overleden was.

Dan Browns autoplagiaat maakt The Lost Symbol tot de zoveelste kopie van De Da Vinci Code: een boek dat af en toe spannend is maar dat je vooral al gelezen hebt. Het echte mysterie is dat Brown, die zich zo veel kan veroorloven, niet meer heeft willen experimenteren met zijn zelf ontworpen genre en met hoofdpersoon Robert Langdon, van wie we nu nog steeds niet meer weten dan  dat hij bang is voor liften.

Het boek laat daardoor een vijfhonderd pagina’s dikke leegte achter.