Dan met feestverlichting

Van de Britse schrijver Graham Greene (1904-1991) werd gezegd
dat hij het nieuws altijd vooruit was. In zijn romans en
“entertainments' slaagde hij er keer op keer in om onderwerpen
en locaties te kiezen waarover enige tijd later de hele wereld
sprak. Greene schreef The Quiet American voordat de Amerikanen
hopeloos in Vietnam verstrikt raakten, en plaatste Our Man in
Havana in het Cuba van net vóór Castro. Ook voor zijn
Kongo-roman A Burnt-Out Case was hij op het juiste moment op de
juiste plaats: toen het boek verscheen, vertrokken de Belgen bij
wijze van spreken net uit Leopoldstad.

Dan Brown: Het Bernini mysterie. Voorgelezen door Piet van der
Pas. 8 cd's. Rubinstein, 24,95

Het is nog te vroeg om te concluderen dat Dan Brown de “Greene gift' heeft geërfd, maar het is niet te ontkennen dat zijn roman Angels and Demons (2001) onder een gelukkig gesternte de wereld verovert. Nog geen anderhalf jaar nadat Browns Vaticaanthriller, over de dood van de paus en een daaropvolgend conclaaf, wereldwijd in vertaling uitkwam, ging de paus inderdaad dood. Toen Johannes Paulus II overleed, op 2 april van dit jaar, stond Het Bernini mysterie (zoals het boek in Nederland heet) op nummer 3 in de CPNB Bestseller Top 60; toen Joseph Ratzinger op 19 april verkozen werd tot paus Benedictus XVI stond het boek op de vijfde plaats, en acht maanden later staat het nog steeds in de toptien. De koppositie heeft Het Bernini mysterie nooit behaald, maar aangezien dat te wijten is aan het succès fou van De Da Vinci Code mag je zeggen dat 2005 meer het jaar van Dan Brown is geweest dan dat van de paus.

Tot woede van het Vaticaan, dat zich niet alleen wild heeft geërgerd aan de ketterse theorieën in De Da Vinci Code, maar ongetwijfeld ook aan het troebele beeld dat Brown in Het Bernini mysterieschetst van de hoogwaardigheidsbekleders van de Kerk. Dit keer moet Robert Langdon, de uit De Da Vinci Code bekende hoogleraar symbolenleer, klaarheid brengen in de moord op een deeltjesfysicus door een geheimzinnige sekte die opereert onder de naam “Illuminati'. Zijn speurtocht - in het gezelschap van de mooie en slimme dochter van de vermoorde Leonardo Vetra - brengt hem in Rome, waar hij met behulp van een document van de wetenschapper (en vroegere Illuminatus) Galilei het spoor van de moordenaars via diverse kunstwerken van (de ook met de Illuminati geassocieerde) Bernini volgt - om uit te komen in het hart van het Vaticaan.

Het Bernini mysterie is, net als De Da Vinci Code, inmiddels uitgekomen in een fraai geïllustreerde luxe-editie, en ook als luisterboek met een speelduur van een uur of acht. Een uitkomst voor iedereen die graag kennis wil nemen van de spannende plot, en die geen geduld heeft voor de soms ellenlange uitweidingen van de over-didactische Dan Brown. De roman is ongeveer met de helft bekort - wat overigens niet nodig was omdat per cd gemiddeld zo'n kwartier minder dan de maximale capaciteit werd benut - maar het verhaal heeft daar alleen maar baat bij. De enigszins amechtige stijl van Brown en zijn filmische manier van vertellen (met veel parallelmontage, afwisseling van korte hoofdstukken vanuit het perspectief van telkens een ander personage) komen goed tot hun recht. En hoewel de romantische gedeeltes zo mogelijk nog gênanter zijn dan wanneer je ze leest, blijft de spanning goed bewaard.

Het Bernini mysterie wordt voorgelezen door Piet van der Pas, die ook de stem was van het luisterboek van De Da Vinci Code. Hij praat rustig, en een beetje deftig - als een priester zonder zachte G, wat goed past bij de apostolische wereld die Brown beschrijft. Alleen luisteraars die wel eens in Italië komen, zullen zich verbazen over zijn uitspraak van Italiaanse woorden als chiesa (“sjeeza'), prescelti (“preeskeltie') en può (“póe-woo'). Het Latijnse woord Illuminati spreekt hij uit alsof het rijmt met “staatsie', waardoor je voortdurend het idee hebt dat er iemand langskomt voor de feestverlichting.

Wat eens te meer duidelijk wordt uit Het Bernini mysterie, is dat de meesterlijke plottenbakker Dan Brown niet al te veel variatie aanbrengt in de sfeer en de opbouw van zijn kunsthistorisch-esoterische thrillers. En ook dat humor een schaars goed is in de wereld van zijn romanheld Robert Langdon, wat hem onderscheidt van zijn filmische tegenhanger Indiana Jones. Er valt op al die cd's maar één keer hard te lachen, en dat is wanneer Vittoria Vetra vanuit het kantoor van de Zwitserse Garde in het Vaticaan wanhopig probeert om met behulp van de voorkeurtoetsen van de telefoon van het beveiligingshoofd de pauselijke werkkamer te bellen. Ze drukt op de 1, natuurlijk, en krijgt prompt het dagmenu van de Vaticaanse kantine.

Je mag zeggen dat 2005 meer het jaar van Dan Brown is geweest dan van de Paus

Recensies op papier

Boekenbijlage NRC HandelsbladDeze website publiceert elke vrijdag een selectie uit het katern Boeken, dat die dag bij NRC Handelsblad verschijnt. Wilt u alle recensies, interviews, columns en reportages ontvangen, neem dan een zesdaags abonnement of een weekendabonnement op NRC Handelsblad.