Zo’n 200.000 duizend mensen hebben de afgelopen anderhalf jaar Echte mannen eten geen kaas gelezen, de even verrassende als welverdiende bestseller van Maria Mosterd (1981). Eén iemand las het niet: Maria Mosterd zelf. Dat staat te lezen in Bindi, het vervolg op het succesboek: ‘Ik had 106 A4’tjes geschreven over mijn leven bij Manou. Ik heb het daarna nooit meer teruggelezen [...] Alleen als ik eruit moet voorlezen, lees ik van tevoren de bladzijde die ik moet lezen even.’

De korte making of van Mosterds bestseller is een van de aardigste elementen in Bindi, een sequel van het soort waarvan je je in eerste instantie afvraagt waarom het geschreven moet worden. Want ook in dit geval blijft het boek flink achter bij de voorganger. Echte mannen eten geen kaas ontleende zijn kracht aan het verrassingeffect. Eerst de verrassing over hoe een twaalfjarig meisje in of all places Zwolle wordt geronseld door een loverboy. Dan de verrassing dat zo’n meisje vier jaar in de ban van die pooier blijft, omringd door volwassenen die met vereende krachten de verkeerde kant opkijken. En dan de verrassing dat dat meisje (dat kind) er zo helder en onsentimenteel over kan schrijven.

Het verhaal van Echte mannen eten geen kaas is van het soort dat vaker te boek is gesteld, maar meestal met de machinerie die hoort bij het leedbestsellerwezen: ghostwriters, advertentiecampagnes, voorpublicaties en exclusieve televisieoptredens. En een stevige dosis moralisme en een happy ending.

Zo zat Echte mannen eten geen kaas niet in elkaar: aan het eind van het boek wist je niet zeker of de hoofdpersoon zich wel echt had losgemaakt van ‘Manou’ zoals de loverboy in het boek wordt genoemd.

In Bindi draait het om wat er daarna gebeurde en krijg je inzicht in de geleidelijke herwinning van Mosterds onafhankelijkheid. Ze beschrijft hoe ze in India, in een Nederlands internaat en vervolgens opnieuw in India haar zelfrespect terugwint. Dat is een zoeter verhaal dan Echte mannen eten geen kaas. Het niveau van de beroemde voorganger haalt het nieuwe boek dan ook niet. In Bindi gebeurt weinig en je hebt de verschrikkingen uit het eerste boek nodig om te begrijpen hoe angstaanjagend het voor Mosterd is om op het vliegveld ineens haar kwelgeest te zien lopen.

Daartegenover staat dat Mosterd in Bindi nog steeds onsentimenteel schrijft. Haar weerzin tegen de bewoners van het Indiase Trichy meet ze in het begin van het boek breed uit: ‘Ik heb het helemaal gehad met dit kutland en al die lelijke kutmensen. Iedereen kijkt je aan, je hebt totaal geen privacy. Alleen maar die achterlijke lelijke kutmannen overal. Met die vieze snorren.’

Later, terug in Nederland, sterft ze van de heimwee naar India en naar het hondje Bindi dat ze daar heeft. Dat lijkt een tegenspraak. Maar juist in dergelijke inconsequenties, in het niet bijstellen van haar aanvankelijke indruk van het land als ze er later anders over gaat denken, zit de oorspronkelijkheid van Mosterds schrijfwijze. Die is door het succes van het eerste boek niet aangetast. Wel komen de expliciete doelen van haar therapie, zoals nee zeggen tegen mannen, soms erg nadrukkelijk het relaas binnen.

En ook deze keer is Mosterd weinig complimenteus over de hulpverleners die ze ontmoet. Dat was ze al niet in Echte mannen eten geen kaas en het beeld in Bindi is niet veranderd. Voor de twintig ‘jongeren’ (een woord dat Mosterd vilein tussen aanhalingstekens plaatst) die naar India worden gestuurd, komen er maar drie weer op de rails te staan, schrijft ze. Waarbij het succes van Mosterds eigen therapie niet zozeer te danken lijkt aan het systeem, maar aan de creativiteit en het doorzettingsvermogen van één therapeute.

Deze therapeute, Liz, trekt 24 uur per etmaal met haar op en slaagt waar een leger hulpverleners, haar school en haar moeder faalden: werkelijk tot haar doordringen en haar gedrag blijvend ten goede beïnvloeden. Dat doet ze door met haar te zingen, te dansen, te roken en door streng voor haar te zijn. En door haar te laten schrijven, een behandelingsmethode met verstrekkende gevolgen.

Liz is degene ‘voor wie’ Mosterd het manuscript van haar eerste boek schrijft. Uit Bindi wordt duidelijk hoe bekwaam deze therapeute is, maar ook hoe afhankelijk een meisje als Maria Mosterd is van het toeval dat zij juist met deze vrouw in contact kwam die dag en nacht in India beschikbaar was.

Zo bevat Bindi veel elementen van Echte mannen eten geen kaas, zij het dat die zijn ingebed in een kabbelender verhaal en in verdunde vorm. Maar het is verre te verkiezen boven het zoete moralisme dat de meeste verwante boeken domineert.