Seks, drugs en rooibosthee

`M'n pa vond het ook verschrikkelijk dat-ie joods was, maar met een gok als de zijne kon-ie niet voorkomen dat-ie als een van de uitverkorenen werd herkend. Wat mijzelf betreft, de genen hadden op de een of andere manier een voorkeur voor m'n ma, en ik kwam er rood uit. Cool Red. Wortelkleurige deksel met een massa sproeten en een gok die het vermelden nauwelijks waard is. Trek me een SS-uniform aan en je zou zweren dat ik een Ariër was.'

Kaganof: Hectisch. Vertaald door Dick Tuinder. Podium, 138 blz. ƒ32,50

Dat is een goeie beginalinea, maar helaas is-ie pas te vinden op pagina 100 van Hectisch, het debuut van de schrijver Kaganof. Kaganof (1964) is het pseudoniem (en de meisjesnaam van de moeder van) de Zuid-Afrikaans-Nederlandse filmer Ian Kerkhof, die vooral bekenheid kreeg met Naar de klote! (1996). Uit het gebruik van het pseudoniem – en uit het feit dat de naam Kerkhof nergens op het boek wordt vermeld, valt af te leiden dat Kaganof als `gewone' debutant beoordeeld wil worden. Dat oordeel valt niet mee, al is Hectisch een boek dat een zeer hectisch beeld geeft van het leven van Red Kowalski, een zich vervelende jongeman van zesendertig, een rijbewijsloze naamgenoot van de ex-courreur die de held van de cultfilm Vasishing point (1971) is. Kaganofs Kowalski gaat zich te buiten aan drank, drugs, en rooibosthee in de scene van Kaapstad (in het boek Slaapstad geheten). Samen met zijn steevast met swastika's en andere nazi-parafernalia gedecoreerde vriend Sven verzeilt hij regelmatig in vechtpartijen, als ze zich er niet toe beperken om vanuit het raam zwarten te bekogelen die te dicht bij Svens Land Rover komen. Intussen vergaapt hij zich aan de `giga-guaves' van zijn lustobject Absa Malurby en voost hij geregeld met het volgens hem afzichtelijke meisje Spacey, gefrustreerd dat zij geen geslachtsgemeenschap met hem wil. Aan het einde van Hectisch blijkt dat ruwe Red wel degelijk gevoel in zijn donder heeft, al komt hij uiteindelijk niet tot inkeer.

Dat laatste pleit voor Hectisch, maar verder slaagt Kaganof er niet in een coherent geheel van zijn relaas te maken. Enerzijds lijkt hij een keihard boek te hebben willen schrijven over een verloren figuur die uitsluitend wil vechten , maar aan de andere kant lijkt hij iets serieus te hebben willen zeggen over de sociale en raciale verhoudingen in het moderne Zuid-Afrika, waarbij hij het jodendom van de neonazi Kowalski (gecombineerd met de potsierlijke bekentenis dat zijn vader kapo in het nazi-kamp Treblinka was) de hectiek morele diepgang zou moeten geven. Helaas, het werkt niet: Kaganofs stijl is wel vlot, maar niet geraffineerd en de hoofdpersoon heeft met zijn agressieve en zijn eenzame kant precies twee dimensies. Dat is een plat vlak.

Recensies op papier

Boekenbijlage NRC HandelsbladDeze website publiceert elke vrijdag een selectie uit het katern Boeken, dat die dag bij NRC Handelsblad verschijnt. Wilt u alle recensies, interviews, columns en reportages ontvangen, neem dan een zesdaags abonnement of een weekendabonnement op NRC Handelsblad.