Harry Mulisch heet geen zinnenschrijver te zijn, maar de slotzin van Twee vrouwen mag er wezen: ‘Ik kan eerder beneden zijn dan de echo van mijn schreeuw terug is van het paleis.’ Het is de laatste gedachte van Laura Tinhuizen in het boek, starend in de diepte vanuit een kamer in Avignon. Haar bestaan is de dagen daarvoor verwoest: haar moeder ligt in Nice in het mortuarium, haar ex-man heeft de liefde van haar leven, de zwangere Sylvia, doodgeschoten. Er is eigenlijk geen reden om niet te springen.

Dat troosteloze einde van Twee vrouwen heeft Marcel Möring gekozen als uitgangspunt voor zijn novelle Een vrouw, de derde in de reeks hommages aan de 80-jarige Mulisch die deze zomer door De Bezige Bij worden gepubliceerd. Mörings verhaal is te lezen als een echo van Twee vrouwen en als een verslag van hoe de gebeurtenissen uit Mulisch’ roman een kwarteeuw later nagalmen in het leven van Laura Tinhuizen. Want, ze is niet gesprongen. ‘Ik was niet bang voor de dood. Ik dacht niet eens na over mijn dood. Ik was bang voor de sprong.’

Möring neemt het leven van Laura 25 jaar na dato weer op. Veel bijzonders is er niet in voorgevallen Ze is eigenaar en directeur van een hotel aan de kust, een taak die ze te midden van mannen efficiënt en met flair uitvoert. Maar op de dag die Möring als het centrum van zijn vertelling heeft gekozen, precies 25 jaar na de dood van Sylvia, wordt ze overvallen door flauwtes en angstaanvallen. Bovendien zorgen klanten en de maître van het hotel voor opschudding. Dat relaas doorsnijdt Möring met eerdere gebeurtenissen uit Laura’s leven sinds de moord – een structuur die Mulisch trouwens ook gebruikt in Twee vrouwen.

We lezen over Laura’s verblijf op een wijnboerderij in Australië en de manier waarop ze een liefdesrelatie met een vrouw op het moment suprême afkapt. Dat laatste levert de mooiste scène van het boek op, wanneer de twee vrouwen op het punt staan voor het eerst met elkaar te vrijen: ‘Nooit eerder had ik ogen gezien die met zo veel... leven... en... overgave... liefde, denk ik ook... die zo stralend naar mij keken. En terwijl ik dat zag en mij daarover verwonderde, dacht ik ineens: ik mag haar mij niet aandoen’. En ze vertrekt.

De ontmoeting tussen Laura en deze Janine is door Möring beschreven als een variatie op de ontmoeting tussen Laura en Sylvia in Twee vrouwen, zoals er in Een vrouw een groot aantal echo’s van Mulisch’ roman te horen zijn. Daarbij gaat het vooral om Laura’s fysieke gewaarwordingen, zoals het pas ontdekken dat ze huilt als ze op haar wangen tranen voelt. Ook memoreert Möring hoe precies de lichamen van de geliefden Sylvia en Laura in elkaar passen. Dat is een impliciet commentaar op de gesprekken in Twee vrouwen over hoe mannen en vrouwen elkaars complementen zijn en over de stelling dat er een man nodig is om ergens een tragedie van te maken.

Zo vind je veel aardige overeenkomsten als je Mulisch’ roman en Mörings novelle naast elkaar legt. Het spijtige van Een vrouw is echter dat het ook niet méér is dan dat: een ruimhartige epiloog. Op zichzelf beschouwd is de novelle een portret van een vrouw met een trauma, een vrouw die verder leeft omdat het leven nu eenmaal niet vanzelf ophoudt. Maar omdat al het werkelijk belangrijke zich al eerder (want bij Mulisch) heeft voltrokken, blijft dat portret in het luchtledige hangen. Waar de (kleine) catharsis van Laura aan het einde van de roman vandaan komt, laat Möring nauwelijks zien, de schaarse gebeurtenissen volgen elkaar op zonder zichtbare samenhang.

De opdracht om Harry Mulisch eer te bewijzen heeft Möring volbracht, maar een missie – die Een vrouw tot méér dan een gelegenheidswerk had kunnen maken, is het niet geworden. Het is als een echo: eenmaal weerkaatsen en dan alleen nog maar stilte.

‘Ik dacht: ik mag haar mij niet aandoen’