David Grossman Foto AFP

‘Ik acht het de taak van de schrijver om een vinger op de zere plek te leggen, om op een nieuwe manier, in een taal waarvoor de lezer zich nog niet heeft leren afschermen, te beschrijven hoe gecompliceerd de bestaande situatie is.’ Aldus David Grossman naar aanleiding van zijn roman De grammatica van het gevoel (1991, ook verschenen als De uitvinder van geheimen), over een verstikkend joods opgevoede jongen die in de aanloop naar de Zesdaagse Oorlog probeert om het geweld van de volwassen wereld op een afstand te houden. Grossman, die wegens geruchtmakende reportages over de Palestijnen in de bezette gebieden en de in Israël wonende Arabieren door sommige Israëli’s wordt gezien als een verrader, beziet de boze buitenwereld het liefst vanuit het perspectief van een kind. In zijn debuut Zie: liefde (1989) probeert de negenjarige Momik het door ‘het Nazi-beest’ beheerste verleden van de volwassenen in zijn omgeving te ontraadselen; in het als kinderboek geschreven Het zigzagkind (1994) maakt de dertienjarige Nono samen met een meesteroplichter een treinreis waarop hij van alles te weten komt over zijn vader, zijn gestorven moeder en zijn grootouders. Om de morele dilemma’s in zijn boeken is Grossman wel vergeleken met Conrad en Gordimer; zijn sprookjesachtige stijl van vertellen heeft meer weg van het magisch realisme van Rushdie. Hoe dicht literatuur en politiek bij Grossman bij elkaar staan, werd pijnlijk duidelijk toen zijn roman Leeuwenhoning (2006, over de bijbelse Simson en hoe door het ingrijpen van God, het lot van het individu ondergeschikt gemaakt wordt aan het collectieve belang) verscheen vlak nadat zijn zoon omkwam in de Israëlische strijd tegen de Hezbollah. Enkele dagen daarvoor had hij in het openbaar laten weten dat zijn regering een staakt-het-vuren moest steunen in de strijd tegen Hezbollah.