Müller, Herta

Roemeens prozaschrijfster in het Duits, (Banat 17-08-1953)

Dictatuur is het thema van Herta Müller, die als lid van de Duitssprekende minderheid in Ceauşescu’s Roemenië hardhandig kennismaakte met de communistische staatsterreur. Haar eerste verhalenbundel Niederungen (1982) werd gecensureerd, een algeheel publicatieverbod dreef haar vijf jaar later naar Duitsland. Daar schreef ze veelgeprezen gruwelsprookjes over het leven van gewone Roemenen onder Ceauşescu, in een plastisch Duits gekenmerkt door cryptische metaforen en weglatingen dat wel is omschreven als ‘het soort geheimtaal dat dissidenten bezigen wanneer zij afgeluisterd worden’. Müllers autobiografische roman Herztier (1994), over studenten die zich verzetten tegen de geheime dienst en tegelijkertijd vuile handen maken, is toegankelijker van stijl maar even angstaanjagend van inhoud. Evenals Heute wär ich mir lieber nicht begegnet uit 1997, waarin een jonge vrouw op weg naar het zoveelste verhoor door een veiligheidsfunctionaris haar leven vol angst en verraad overdenkt.