Pamuk, Orhan
Orhan Pamuk, opgegroeid in een verwesterst gezin, begon zijn carrière met twee realistische familieromans: Meneer Cevdet en zonen (1982) en Het huis van de stilte (1983). Beide romans raken aan het thema dat hem in de rest van zijn werk zou bezighouden: de Turkse worsteling met een eigen identiteit op het breukvlak van Oost en West. Wel heel duidelijk komt die naar voren in Istanbul (2003) waarin hij schamper schrijft over westerlingen die het onderscheid tussen Ottomaans verleden en Turks heden graag aanzien voor een kloof tussen Oost en West. Met de allegorische roman De witte vesting (1985), over een 17de-eeuwse Venetiaanse slaaf en zijn Turkse meester die van identiteit verwisselen, ontpopte hij zich als een postmodern schrijver die op een aanstekelijke manier fictie en werkelijkheid door elkaar liet lopen. Het mooist deed hij dat in de filosofische roman Het zwarte boek (1990), waarin een advocaat door Istanbul zwerft op zoek naar zijn verdwenen vrouw en zijn oom (een columnist), om uiteindelijk de identiteit van die oom over te nemen. Maar ook het toegankelijkere Ik heet Karmozijn (1998), over een moord op een 10de eeuwse miniatuurschilder die zich verzet tegen westerse invloeden, zit vol postmoderne grapjes, waarvan de eigenaardige vertelsituatie (eenentwintig ikfiguren, waaronder een duivel en een muntstuk) er één is. ‘Ik stuur mijn figuren het doolhof van de wereld in,’ zei Pamuk naar aanleiding van Het nieuwe leven (1994, over een man die op zoek gaat naar de werkelijkheid achter een boek dat zijn leven verandert), ‘en laat ze er, hoop ik, als andere mensen weer uitkomen.’ Het strekt hem tot eer dat hij hetzelfde over zijn lezers kan zeggen. Veel stof deed zijn roman Sneeuw (2002) opwaaien. Hierin beschrijft hij hoe de dichter Ka, uit Duitse ballingschap naar Turkije terugkeert voor de begrafenis van zijn moeder. Hij reist door naar Oost-Turkije en bevindt zich dan algauw in het brandpunt van de strijd tussen seculiere nationalisten en religieuze revolutionairen. Vier jaar na verschijning van deze roman werd hem de Nobelprijs voor Literatuur toegekend.
Lees verder
- 11-09-2009 recensie: Smachten naar wat niet bestaat
- 04-09-2009 interview: 'Alle mannen zijn egoïstisch'
- 06-02-2009 recensie: Wat Orhan Pamuk zoal schreef naast zijn romans
- 15-10-2008 nieuws: Pamuk hekelt onderdrukking Turkse schrijvers
- 14-10-2008 nieuws: ‘Het Turks lijdt onder de vertaling’
- 01-09-2008 nieuws: Lang aangekondigde nieuwe roman van Orhan Pamuk verschenen
- 07-04-2006 recensie: Verstand in Europa, hart bij de imams, hoofd in de war
- 25-01-2008 nieuws: Orhan Pamuk stond op dodenlijst van Turkse rechts-nationalisten
- 08-12-2007 recensie: Gegarandeerd zonder opinie
- 08-06-2007 recensie: De ironie van de gloeilampenfabriek
- 13-10-2006 recensie: Waren alle Turken maar zo keurig
- 13-10-2006 recensie: Geen denker maar altijd een schrijver
- 28-04-2006 recensie: De troebelheid van een zuiver sneeuwkristal
- 21-04-2006 recensie: Seks is als een pistoolschot in de concertzaal
- 14-04-2006 recensie: Eerst komt de eenzaamheid, dan de politiek
- 10-03-2006 recensie: Istanbul kust je de hand
- 28-10-2005 recensie: Het doet pijn modern te zijn
- 05-12-2003 recensie: Onder de sneeuw ligt de liefde
- 19-04-2002 recensie: `Ik laat de wreedheid van de wereld zien'
- 23-11-2001 recensie: Perspectief maakt alles plat
- 30-06-2000 recensie: `Ik dompel mijn figuren onder in de anarchie'
- 28-01-2000 recensie: De wereld is westerse namaak
Boeken
- Other Colours (Pamuk, Orhan)
auteur: Pamuk, Orhan - Snow
auteur: Pamuk, Orhan
Lezen &cetera
Een geïllustreerde en geactualiseerde versie van Pieter Steinz' Gids voor de wereldliteratuur. Dé introductie tot het wereldwijde web van de fictie, door middel van 400 karakteriseringen van auteurs (van Abdolah tot Zwagerman), 100 samenvattingen van klassieken uit de literatuur, en 80 literaire schema's rondom beroemde boeken. Met doorverwijzingen naar de recensies uit de boekenbijlages van NRC Handelsblad van de afgelopen 18 jaar.
